14. maí 2015 til 28. júní 2015

Frenjur og fórnarlömb

Sýningin Frenjur og fórnarlömb er haldin í tilefni þess, að árið 2015 verða hundrað ár liðin frá því að konur fengu kosningarétt. Þetta er sýning þar sem konur fjalla um konur, draga fram ýmsar birtingarmyndir kveneðlisins og fjalla um stöðu kvenna í fortíð og samtíma.

 

                Sýningin Frenjur og fórnarlömb er haldin í tilefni þess, að árið 2015 verða hundrað  ár liðin frá því að konur fengu kosningarétt .  Þetta er sýning þar sem konur fjalla um konur,  draga fram ýmsar birtingarmyndir kveneðlisins og fjalla um stöðu kvenna í fortíð og samtíma. Hér leiða saman hesta sína ellefu fulltrúar íslenskra listakvenna sem hver um sig hefur skapað sér sérstöðu og  í listsköpun sinni tekist á við erfiðar spurningar sem varða konur og kyn.  Þessar konur  tilheyra þremur kynslóðum listakvenna og tjá sig með ólíkum miðlum og aðferðum, en auk þess skrifa þær  Anna Hallin, Eirún Jónsdóttir , Eva Ísleifsdóttir, Kristín Jónsdóttir frá Munkaþverá, Lóa Hjálmtýs, Magdalena Margrét Kjartansdóttir, Rakel MacMahon og Valgerður Guðlaugsdóttir stutta texta í sýningarskrá  þar sem þær velta fyrir sér þema sýningarinnar. Leitað er í eldri viðtöl við Elínu Pjet. Bjarnason, Rósku og Sigrid Valtingojer sem eru látnar en þar má finna má ummæli sem tengjast sýningarefninu.

                Viðfangsefnin geta stundum verið  dapurleg en húmorinn er aldrei  langt undan og þó reynsla, efnistök og efniviður listamannanna sé mismunandi  er umfjöllunarefnið það sama;  frenjan og fórnarlambið sem iðulega búa  báðar í sömu konunni.  Svalar konur, konur í uppreisn,  yfirgefnar konur, brjálaðar konur, heilagar konur og mæður hafa yfirtekið safnið.

                Það er stutt síðan konur urðu áberandi gerendur í vestrænni í myndlist þó þær hafi alltaf verið þarna, ónafngreindar á hliðarlínunni.  Lengst af var konan var fyrst og fremst módel, efniviður í aðra konu eða hugmynd um konu, sköpunarverk karlmanns og það er ekki laust við að enn glytti í þessa slagsíðu þegar flett er upp í öftustu síðum listasögunnar þrátt fyrir þá staðreynd að í gegn um tíðina hafa konur hafa ekki lagt minna til myndlistarinnar en karlar.

                Um svipað  leiti og konur fengu kosningarrétt hér á landi var það helst í vefnaði og textíl  sem kona gat látið ljós sitt skína á þessum vettvangi  og verk hennar þá gjarnan afgreidd sem handverk fremur en myndlist af þeim sem til þóttust þekkja. Konurnar á þessari sýningu, höfundar jafnt sem  höfundarverk, beina athyglinni  að tómarúminu sem blasir við í karllægri listasögu um leið og þær senda henni  langt nef.

Þó færri orðum hafi verið eytt í konur en karla þegar fjallað er um  myndlist er enginn hörgull á nöfnum og lýsingarorðum  yfir þennan helming Íslendinga.  Tungumálið er spegill þjóðarsálarinnar og orð íslenskrar tungu sem lýsa konum eru mýmörg.  Sum hafa gleymst og ný orðið til í tímans rás og ef til vill er það einmitt þegar þessi þróun er skoðuð sem staða íslenskra kvenna verður sýnilegust.

 Í Gryfju safnsins hefur hluta þessara orða verið safnað saman, orðum sem spegla fordóma og kvenfyrirlitningu en einnig ást,  upphafningu og mikilleika íslenskra kvenna.

 

Steinunn G. Helgadóttir og Kristín G. Guðnadóttir, sýningarstjórar

 

Til baka